ضرورت پیشگیرى از بیمارى هاى بزرگسالى از سنین کودکى

توجه به سلامت کودکان و نوجوانان را باید به طور جامع در نظر داشت و علاوه برتوجه به رشد و تکامل در سال هاى اول زندگى، باید در نظر داشت که زمینه و ریشه ى بیشتر بیمارى هایى که در سنین بزرگسالى بروز مى کنند از روزهاى اول عمر شکل مى گیرد. بنابراین لازم است، علاوه بر سلامت زمان حال کودکان و نوجوانان، به فکر پیشگیرى از بیمارى هاى مزمن در سنین بعدى آنها باشیم.


‎سلامتی تنها به معناى نبود بیماری نیست، بلکه سلامت محصول چهار بـُعد سلامت جسم، روان، سلامت اجتماعی و معنوی است که این ابعاد چهارگانه در کنار هم سلامتی و سالم زیستن را تشکیل مى دهند. همانگونه که همگی در اطرافیان خود تجربه آن را داریم، شاهد آن هستیم که بیمارى هایی که قبلا در سالمندى رخ مى داد، امروزه در سنین پایین تر اتفاق مى افتند و بیمارى هایی مانند پوکی استخوان ( استئوپوروز)، پرفشارى خون، سکته قلبى، دیابت نوع بالغین، … در سنین جوانى و میانسالى بروز مى کنند.


این بیماری های مزمن، که به آنها “بیمارى هاى غیرواگیر” گفته مى شود گروهی از بیماری های دارای عوامل خطرزای مشترک هستند که حاصل شیوه نامطلوب زندگی از جمله تغذیه ناسالم، مصرف سیگار و قلیان و قرار گرفتن در معرض دود آنها و همچنین بی تحرکی و تنش های عصبی است.هر چند زمینه ژنتیکی برای بیماری های مزمن مطرح هستند ولی عوامل قابل تغییر مانند عوامل مرتبط با شیوه زندگى در بروز این بیمارى ها نقش بسیار مهم تری نسبت به عوامل وراثتی دارند.

عوامل موثر در شروع روند بیمارى هاى مزمن غیرواگیر بزرگسالى از اوایل عمر


روند شکل گیرى و تثبیت بیشتر عوامل خطرزاى بیمارى هاى سنین بزرگسالى از دوران کودکى و نوجوانى شروع مى شود، به عنوان مثال، رسوب لایه هاى چربی و گرفتگى رگ ها از روزهاى اول عمر شروع مى شود تا کم کم در طى چندسال باعث گرفتگى شدید رگ ها و بروز سکته قلبى مى شود. مثال دیگر، پوکی استخوان است که با توده استخوانى سنین نوجوانی ارتباط معکوس دارد.
چند عامل اصلی زمینه ساز بیمارى هاى مزمن غیرواگیر عبارتند از:


١.چاقى مادر قبل از باردارى و اضافه وزن بیش از حد مادر حین باردارى خطر چاقى و بیمارى هاى مزمن غیرواگیر را در فرزندش افزایش می دهد


٢.وزن کم تولد نوزاد ( کمتر از ٢۵٠٠ گرم) و وزن زیاد تولد نوزاد ( بیش از ۴٠٠٠ گرم) خطر بروز دیابت ، چاقى، پرفشاری خون ، گرفتگی رگ های کرونر قلب و … را در سنین بعدى افزایش مى دهند


٣.تغذیه با شیرمادر تا حد زیادى خطر بروز بیمارى هاى غیرواگیر در سنین بعدى را کاهش مى دهد. مطالعات متعدد نشان داده اند که مصرف شیر مادر بویژه براى پیشگیرى از گرفتگى رگ هاى کرونر قلب، پرفشارى خون و بیمارى هاى بدخیم مخصوصا سرطان خون و غدد لنفاوى ( لوسمى و لنفوم) در سنین بعدى تاثیر بسیار زیادى دارد

۴.اضافه شدن بى رویه وزن در سال اول عمر باعث افزایش مادام العمر تعداد سلول هاى چربى در بدن و عوارض پایدار ناشى از آن مى شود


۵.رشد بیش از حد سریع کودک در سن ٢ تا ١١ سالگى احتمال بروز بیمارى هاى غیرواگیر در سنین بزرگسالى را افزایش مى دهد


۶.قرار گرفتن مادر باردار، کودک و نوجوان در معرض دود قلیان و سیگار خطر بروز گرفتگى رگ هاى کرونر قلب و افزایش عوامل التهابى زمینه ساز بیمارى هاى بدخیم در سنین بعدی را به شدت افزایش مى دهد و عوارضى مانند مصرف مستقیم دخانیات در بر دارد.


٧.سلیقه هاى غذایى تا سن ٣ سالگى شکل مى گیرند، بنابراین عادت دادن کودک به غذاى شیرین، شور و چرب باعث می شود ذائقه غذایى او در سال هاى بعدی عمر هم به اینگونه غذاها گرایش پیدا کند و کم کم باعث بروز بیمارى هاى مزمن غیرواگیر در سنین بعدى شود.


٨.سبزیجات باید در همه ی وعده هاى غذایی کودکان و نوجوانان وجود داشته باشد تا هم به طعم آنها عادت کنند هم به پیشگیرى از انواع بیمارى ها مانند دیابت، گرفتگى رگ هاى کرونر قلب، چاقى، برخى بیمارى هاى بدخیم و … کمک کند. البته به یاد داشته باشیم که سیب زمینى عمدتا در گروه مواد نشاسته اى قرار دارد و مصرف مقادیر زیاد آن بویژه انواع سرخ کرده به هیچوجه توصیه نمی شود. بهترین سبزیجات، انواع داراى رنگ قرمز، نارنجى، زرد و سبز تیره هستند


٩.نوع و مقدار چربى مصرفی نقش زیادى در روند گرفتگی رگ ها و عوارض حاصل از آن دارد و از همان ابتداى شروع غذاى کمکى، باید از انواع چربى مفید طبیعى مانند روغن هاى مایع گیاهى و یا روغن و کره طبیعی حیوانى ، تخم مرغ و همجنین انواع دانه هاى روغنى و آجیل ( که در پست هاى مربوط به تغذیه سالم در سنین مختلف توضیح داده ام) استفاده شود. حرارت دادن زیاد روغن در حد سرخ کردن براى همه سنین بویژه کودکان و نوجوانان بسیار مضر است. بدترین نوع روغن، انواع ترانس است که در بیشتر تنقلات چرب ( مانند چیپس) و انواع غذاى فورى ( فست فود) وجود دارد.


١٠.مصرف غلات سبوس دار نقش مهمى در سلامتى و پیشگیرى از بیمارى هاى بزرکسالی دارد و توصیه می شود حداقل نیمى از غلات مصرفی کودکان و نوجوانان از انواع سبوس دار باشند.


١١.فعالیت فیزیکى کافى کودکان و نوجوانان به افزایش توده استخوانى سنین نوجوانى کمک مى کند و باعث به تاخیر انداختن و کاهش احتمال بروز پوکى استخوان ( استئو پوروز) در سنین بعدى مى شود


١٢.به طور کلى، شیوه زندگی سالم ، علاوه بر ارتقاى سلامت دوران کودکى و نوجوانى به پیشگیرى از بیمارى هاى سنین بزرگسالى آنها هم کمک مى کند.


دیدگاهتان را بنویسید