بسیاری از افراد مبتلا به اگزما (درماتیت آتوپیک؛ نوعی التهاب مزمن و خارش‌دار پوست) برای کم‌کردن خارش به سراغ قرص‌های آنتی‌هیستامین می‌روند. اما یک مطالعه جدید نشان می‌دهد که این داروها ممکن است کمک زیادی نکنند و حتی عوارض نگران‌کننده‌ای هم داشته باشند.
این مطالعه چه چیزی را بررسی کرد؟
در این پژوهش، تیمی به سرپرستی دکتر Alexandro Chu از دانشگاه مک‌مستر کانادا، 47 کارآزمایی بالینی را بررسی کردند. در این مطالعات، بیش از 6,200 کودک و بزرگسال مبتلا به اگزما—که بیشتر آن‌ها اگزمای متوسط تا شدید داشتند—شرکت کرده بودند.
در این کارآزمایی‌ها، آنتی‌هیستامین‌ها، مسدودکننده‌های H2 (داروهایی که بیشتر روی اسید معده اثر دارند، اما گاهی در مطالعات پوستی هم بررسی می‌شوند) و داروهای پایدارکننده ماست‌سل (mast cell stabilizers؛ داروهایی که از آزاد شدن برخی مواد التهابی جلوگیری می‌کنند) با دارونما (placebo؛ داروی بی‌اثر) مقایسه شدند. برخی از بیماران هم‌زمان درمان‌های استاندارد مانند مرطوب‌کننده‌ها یا کرم‌های استروئیدی (کورتونی) را نیز دریافت می‌کردند.
نتیجه چه بود؟
بر اساس نتایج این بررسی، آنتی‌هیستامین‌ها فقط بهبودهای جزئی و از نظر بالینی کم‌اهمیت در شدت اگزما و خارش ایجاد کردند. همچنین به نظر نمی‌رسد که این داروها بتوانند مشکلات خواب یا تعداد شعله‌ورشدن بیماری (flare-up؛ دوره‌های بدتر شدن علائم) را کاهش دهند.
پژوهشگران همچنین هشدار دادند که آنتی‌هیستامین‌ها احتمالاً خواب‌آلودگی و آرام‌بخشی (sedation) را افزایش می‌دهند و ممکن است باعث شوند برخی بیماران به دلیل این عوارض، درمان را زودتر قطع کنند.
آیا آنتی‌هیستامین‌ها باید به‌طور روتین در اگزما استفاده شوند؟
نویسندگان مطالعه نوشته‌اند: «یافته‌های ما از استفاده روتین از آنتی‌هیستامین‌ها در درمان درماتیت آتوپیک (اگزما) حمایت نمی‌کند.» با این حال، آن‌ها یادآوری کرده‌اند که تقریباً نیمی از بیماران مبتلا به اگزما در آمریکا همچنان از قرص‌های آنتی‌هیستامین استفاده می‌کنند.
این یافته برای والدین چه معنایی دارد؟
اگر کودک شما اگزما دارد، مهم‌ترین درمان‌ها معمولاً شامل مرطوب‌کننده‌های منظم، پرهیز از محرک‌ها، و در صورت نیاز کرم‌های ضدالتهاب موضعی (مثل کورتون‌های موضعی) هستند. آنتی‌هیستامین‌ها ممکن است در برخی شرایط خاص و با نظر پزشک کمک‌کننده باشند، اما این مطالعه نشان می‌دهد که نباید انتظار اثر چشمگیر از آن‌ها در کنترل خارش اگزما داشت.
بهترین کار این است که برنامه درمانی کودک بر اساس شدت بیماری، سن، نوع علائم و پاسخ به درمان‌های استاندارد تنظیم شود.
نکات کلیدی برای والدین
- آنتی‌هیستامین‌ها معمولاً درمان اصلی اگزما نیستند.
- اثر آن‌ها بر خارش و شدت اگزما در این مطالعه، اندک و کم‌اهمیت بوده است.
- این داروها ممکن است باعث خواب‌آلودگی و آرام‌بخشی شوند.
- مرطوب‌کننده‌ها و درمان‌های موضعی استاندارد، پایه اصلی کنترل اگزما هستند.
- برای انتخاب درمان مناسب، با پزشک کودک مشورت کنید.
جمع‌بندی
این مطالعه نشان می‌دهد آنتی‌هیستامین‌ها برای درمان روتین اگزما احتمالاً انتخاب مؤثری نیستند و می‌توانند عوارضی مانند خواب‌آلودگی ایجاد کنند. تمرکز درمان باید بر روش‌های اثبات‌شده و ایمن‌تر باشد.
