کاهش مصرف قند پیش از ۲ سالگی؛ راهی مؤثر برای کاهش خطر بیماری‌های قلبی در آینده
مطالعه‌ای تازه نشان می‌دهد محدود کردن مصرف قند در دوران بارداری و دو سال اول زندگی کودک می‌تواند نقش مهمی در کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی–عروقی در بزرگسالی داشته باشد. این یافته‌ها بار دیگر اهمیت تغذیه سالم در سال‌های اولیه زندگی را برای والدین پررنگ می‌کند.
چرا مصرف قند در اوایل زندگی اهمیت دارد؟
بیسکویت‌ها، کیک‌ها، آبمیوه‌های صنعتی و تنقلات شیرین، بخش رایجی از خوراکی‌های دوران کودکی هستند. اما پژوهشگران تأکید می‌کنند که برای نوزادان و نوپایان، هرچه مصرف قند کمتر باشد، سلامت قلب در آینده بهتر حفظ می‌شود.
بر اساس این تحقیق، افرادی که پیش از تولد و در دو سال اول زندگی‌شان مصرف قند کمتری داشته‌اند، در بزرگسالی کمتر به مشکلات جدی قلبی مانند سکته قلبی، نارسایی قلبی و سکته مغزی دچار شده‌اند.
جزئیات مطالعه منتشرشده در مجله BMJ
این مطالعه که اخیراً در مجله معتبر The BMJ منتشر شده، از یک فرصت تاریخی منحصربه‌فرد استفاده کرده است: پایان جیره‌بندی قند در بریتانیا در سال ۱۹۵۳.
در بریتانیا، قند برای سال‌ها به‌طور جدی جیره‌بندی می‌شد. این محدودیت‌ها در سپتامبر ۱۹۵۳ برداشته شد و پژوهشگران توانستند اثرات بلندمدت مصرف قند در اوایل زندگی را مقایسه کنند.
طراحی مطالعه چگونه بود؟
این پژوهش به سرپرستی «جیاژن ژنگ»، دانشجوی دکتری دانشگاه علم و فناوری هنگ‌کنگ، انجام شد. محققان داده‌های ۶۳٬۴۳۳ فرد بزرگسال متولدشده بین اکتبر ۱۹۵۱ تا مارس ۱۹۵۶ را بررسی کردند.
- ۴۰٬۰۶۳ نفر در اوایل زندگی در معرض جیره‌بندی قند بودند.
- ۲۳٬۳۷۰ نفر پس از پایان جیره‌بندی متولد شده بودند.
میانگین سنی شرکت‌کنندگان ۵۵ سال بود و هیچ‌کدام در ابتدای مطالعه سابقه بیماری قلبی نداشتند.
نتایج: کاهش قابل توجه خطر بیماری‌های قلبی
با بررسی پرونده‌های پزشکی، مشخص شد افرادی که در اوایل زندگی مصرف قند کمتری داشتند، در مقایسه با سایرین، کمتر دچار بیماری‌های قلبی شده‌اند:
- ۲۰٪ کاهش خطر کلی بیماری‌های قلبی–عروقی
- ۲۵٪ کاهش خطر سکته قلبی (Myocardial Infarction – حمله قلبی)
- ۲۶٪ کاهش خطر نارسایی قلبی (Heart Failure – ضعف عملکرد پمپاژ قلب)
- ۲۴٪ کاهش خطر آریتمی یا ضربان نامنظم قلب (Irregular Heartbeat)
- ۳۱٪ کاهش خطر سکته مغزی (Stroke)
- ۲۷٪ کاهش خطر مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی
نکته مهم دیگر اینکه بروز بیماری‌های قلبی در این افراد دیرتر اتفاق افتاده و در برخی موارد، شروع بیماری تا حدود ۲٫۵ سال به تعویق افتاده است.
نقش دیابت و فشار خون بالا
پژوهشگران معتقدند بخشی از این اثر محافظتی به کاهش بروز دیابت (Diabetes – افزایش مزمن قند خون) و فشار خون بالا (Hypertension – افزایش پایدار فشار خون) مربوط می‌شود؛ دو عامل خطر اصلی برای بیماری‌های قلبی.
۱۰۰۰ روز طلایی اول زندگی
متخصصان سلامت مدت‌هاست تأکید می‌کنند که «۱۰۰۰ روز اول زندگی» – از زمان بارداری تا دو سالگی – دوره‌ای حیاتی برای سلامت بلندمدت انسان است.
در دوران جیره‌بندی، مصرف روزانه قند به کمتر از ۴۰ گرم محدود بود و نوزادان زیر ۲ سال اجازه مصرف هیچ نوع قند افزوده‌ای را نداشتند. این میزان بسیار نزدیک به توصیه‌های تغذیه‌ای امروزی است که پرهیز از نوشیدنی‌های شیرین و غذاهای فرآوری‌شده را برای نوزادان و نوپایان توصیه می‌کند.
محدودیت‌های مطالعه
این پژوهش از نوع مشاهده‌ای (Observational Study – بررسی ارتباط بدون مداخله مستقیم) بوده و نمی‌تواند رابطه علت و معلولی قطعی را اثبات کند. همچنین اطلاعات دقیقی از رژیم غذایی فردی شرکت‌کنندگان در دسترس نبوده است.
با این حال، محققان تأکید می‌کنند که قدرت نتایج قابل توجه است.
جمع‌بندی برای والدین
به گفته نویسندگان:
«یافته‌های ما نشان می‌دهد سیاست‌ها و توصیه‌های تغذیه‌ای که مصرف قند را در اوایل زندگی محدود می‌کنند، می‌توانند فواید مهمی برای سلامت قلب در آینده داشته باشند.»
آن‌ها همچنین توصیه می‌کنند که در آینده، مطالعات دقیق‌تری با در نظر گرفتن عوامل ژنتیکی، محیطی و سبک زندگی انجام شود تا راهکارهای پیشگیری شخصی‌سازی‌شده‌تری ارائه گردد.
نکات کلیدی برای والدین
- از افزودن قند و شیرین‌کننده‌ها به غذای نوزادان زیر ۲ سال پرهیز کنید.
- نوشیدنی‌های شیرین و آبمیوه‌های صنعتی را جایگزین آب و میوه کامل نکنید.
- عادت‌های غذایی سالم در سال‌های اول زندگی، سرمایه‌ای برای سلامت قلب در بزرگسالی است.
