آیا میکروب‌های سگ‌های خانگی می‌توانند نوزادان را در برابر عفونت محافظت کنند؟
یک مطالعه جدید نشان می‌دهد نوزادانی که در خانه‌های دارای سگ خانگی بزرگ می‌شوند، کمتر به عفونت‌های مجاری تنفسی (Respiratory tract infections) مبتلا می‌شوند و در مقایسه با سایر کودکان، به دوره‌های درمانی کمتری با آنتی‌بیوتیک نیاز پیدا می‌کنند.
بر اساس پژوهشی که در مجله علمی Pediatric Allergy and Immunology منتشر شده است، به نظر می‌رسد میکروب‌های منتقل‌شده از سگ‌ها نوعی محافظت طبیعی برای کودکان ایجاد می‌کنند که به حفظ سلامت عمومی آن‌ها کمک می‌کند. محققان دریافتند که تا یک‌چهارم از این اثر محافظتی و سلامت بیشتر کودکان، با باکتری‌ها و قارچ‌های خاصی که در بدن و محیط زندگی سگ‌ها وجود دارند، در ارتباط است.
محیط میکروبی و تقویت سیستم ایمنی نوزاد
دکتر جنی مکی، متخصص کودکان در بیمارستان دانشگاه کووپیو در فنلاند و سرپرست این تحقیق، می‌گوید: «یافته‌های ما این دیدگاه علمی را تقویت می‌کند که محیط میکروبی در اوایل دوران کودکی، نقش بسیار مهمی در شکل‌گیری و تکامل سیستم ایمنی کودک ایفا می‌کند.»
او اضافه می‌کند: «شاید در آینده بتوانیم میکروبیوم (مجموعه میکروب‌های فعال در یک محیط) خانه‌ها را به روش‌های مصنوعی و برای ارتقای سلامت تغییر دهیم؛ اما مطالعه ما نشان می‌دهد که نگهداری از سگ در حال حاضر این کار را به صورت طبیعی انجام می‌دهد.»
یافته‌های علمی پژوهش چه می‌گویند؟
در این مطالعه، پژوهشگران وضعیت سلامت ۳۶۸ کودک فنلاندی را در طول سال اول زندگی آن‌ها بررسی کردند. آن‌ها تعداد دفعات ابتلا به عفونت‌های تنفسی و میزان مصرف آنتی‌بیوتیک در این کودکان را ثبت نمودند.
همچنین، تیم تحقیق میزان فراوانی ۱۲ گونه باکتری و ۲ گونه قارچ خاص را که توسط سگ‌های خانگی به محیط خانه وارد می‌شوند، اندازه‌گیری کرد. حدود یک‌سوم از خانواده‌های شرکت‌کننده در این پژوهش صاحب سگ بودند.
نتایج آماری جالب توجه:
- ۸ مورد از میکروب‌های مرتبط با سگ، به‌تنهایی بین ۱۰ تا ۲۳ درصد از محافظت کودک در برابر بیماری و تب را توجیه می‌کردند.
- ۳ نوع باکتری خاص، علت ۲۵ درصد از کاهش نیاز به مصرف آنتی‌بیوتیک در کودکان دارای سگ بودند.
پژوهشگران نتیجه گرفتند که به نظر می‌رسد برخی میکروب‌های مرتبط با سگ‌ها، دقیقاً در حساس‌ترین زمان تکامل سیستم ایمنی نوزاد، از سلامت او پشتیبانی کرده و سد دفاعی محکمی در برابر عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی ایجاد می‌کنند.
کاهش خطر ابتلا به آسم در آینده
این محافظت اولیه می‌تواند فواید بسیار بزرگی برای سلامت آینده کودک داشته باشد. ابتلای مکرر به عفونت‌های تنفسی در اوایل کودکی، یکی از عوامل خطر جدی برای بروز آسم (Asthma) در سنین بالاتر است.
پروفسور آن کاروونن از مؤسسه سلامت و رفاه فنلاند توضیح می‌دهد: «وقتی بتوانیم با کمک این میکروب‌های طبیعی از بخشی از عفونت‌های تنفسی نوزادان پیشگیری کنیم، در واقع به کاهش احتمال ابتلای آن‌ها به بیماری آسم در آینده نیز کمک کرده‌ایم.»
نکات مهم برای خانواده‌ها و مراقبت از کودک
اگرچه این یافته‌ها فرضیه بهداشتی (تأثیر مثبت تماس با میکروب‌های محیطی بر سیستم ایمنی) را تأیید می‌کنند، اما والدین باید به چند نکته توجه داشته باشند:
- رعایت بهداشت عمومی: داشتن حیوان خانگی نباید به معنای نادیده گرفتن اصول اولیه بهداشت فردی و شستشوی دست‌ها باشد.
- توجه به آلرژی: در صورتی که کودک علائم حساسیت شدید مانند عطسه‌های مکرر، آبریزش بینی مداوم یا بثورات پوستی نشان داد، باید وضعیت او توسط متخصص بررسی شود.
- واکسیناسیون و سلامت حیوان: حیوان خانگی باید به‌طور منظم توسط دامپزشک معاینه شده و واکسن‌های لازم را دریافت کرده باشد تا از انتقال بیماری‌های مشترک پیشگیری شود.
جمع‌بندی؛ پیامی برای والدین
تماس ملایم و کنترل‌شده با محیط طبیعی و حیوانات خانگی مانند سگ در اولین سال زندگی، می‌تواند به تقویت سیستم ایمنی نوزاد کمک کند. این مطالعه نشان می‌دهد که میکروب‌های طبیعی همراه سگ‌ها می‌توانند نیاز به آنتی‌بیوتیک را کاهش داده و محافظتی نسبی در برابر عفونت‌های تنفسی و در نتیجه پیشگیری از آسم در آینده ایجاد کنند.
