ناشتا بودن پیش از جراحی، سال‌هاست که بخشی آشنا و ناخوشایند از آماده‌سازی بیماران برای اتاق عمل به شمار می‌رود.
در بسیاری از بیمارستان‌ها، بیماران باید ساعت‌ها پیش از عمل از خوردن و نوشیدن پرهیز کنند؛ دلیل اصلی این دستور هم نگرانی از احتمال استفراغ هنگام بیهوشی و ورود محتویات معده به ریه است که می‌تواند باعث ذات‌الریه (پنومونی) شود.
اما پژوهش جدیدی که با نگاهی به شواهد موجود انجام شده، این باور قدیمی را به چالش می‌کشد.
بررسی منتشرشده در نشریه Surgery (جراحی) نشان می‌دهد که هیچ مدرک علمی معتبری مبنی بر این‌که ناشتا بودن، احتمال ورود محتویات معده به ریه (آسپیریشن) را حین بیهوشی کاهش می‌دهد، وجود ندارد.
«تقریباً هر کسی در طول زندگی‌اش حداقل یک‌بار عمل جراحی خواهد داشت، و در تمام بیمارستان‌ها سیاست‌هایی یکسان برای ناشتا بودن پیش از عمل وجود دارد.» این را دکتر ادوارد لیوینگستون، استاد جراحی دانشگاه UCLA، در یک بیانیه مطبوعاتی اعلام کرد.
او افزود: «ناشتا ماندن طولانی‌مدت برای بیماران بسیار سخت و آزاردهنده است، و واقعاً دوست ندارند آن را تحمل کنند. تحقیقات ما نشان می‌دهد شاید این میزان ناشتا ماندن اصلاً لازم نباشد.»
در این پژوهش، داده‌های ۱۷ مطالعه که بین سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۳ روی نزدیک به ۱۸۰۰ نفر انجام شده بود، به صورت تجمیعی بررسی شد.
نتایج نشان داد خطر آسپیریشن (ورود استفراغ به ریه) هنگام عمل بسیار نادر است: تنها در ۴ نفر از ۸۰۱ بیماری که مدت‌زمان کمتری ناشتا بوده‌اند (یا اصلاً ناشتا نبوده‌اند)، و در مقابل در ۷ نفر از ۹۹۰ بیماری که طبق دستورالعمل‌ها به طور کامل ناشتا مانده بودند، این اتفاق رخ داده است.
پژوهشگران در مقاله خود نوشته‌اند: «ناشتا بودن پیش از جراحی، سال‌هاست که به عنوان یک روال استاندارد و توصیه‌شده در دستورالعمل‌های پزشکی وجود دارد. اما جالب این‌جاست که مقالات کمی به اصل موضوع و دلایل شواهدی که موجب شکل‌گیری این روال شده‌اند، پرداخته‌اند.»
بر اساس بررسی بیش از ۸۰ مقاله منتشرشده، پژوهشگران نتیجه گرفته‌اند اغلب بیماران ساعت‌های زیادی بیش از حد لازم ناشتا می‌مانند.
توصیه آن‌ها این است که کارآزمایی‌های بالینی جدیدی طراحی شود تا زمان ناشتا بودن بیماران پیش از جراحی کاهش یابد و، با استفاده از روش‌های مدرن مثل سونوگرافی معده، ریسک استفراغ برای هر بیمار به صورت اختصاصی ارزیابی شود. این سونوگرافی می‌تواند به عنوان یک ابزار علمی برای تصمیم‌گیری درباره میزان ایمن بودن بیهوشی بر اساس وضعیت معده هر بیمار به کار رود.
منابع:
- بیانیه خبری دانشگاه UCLA، ۲۴ ژوئن ۲۰۲۵
