والدین هلیکوپتری: چگونه آن را تشخیص دهیم و نکاتی برای کنترل آن
طبیعی است که هر پدر و مادری بخواهد از فرزندش محافظت کند و او را از آسیب دور نگه دارد. اما گاهی این تمایل طبیعی به شکل «والدگری هلیکوپتری» درمیآید، یعنی نیاز مفرط به دخالت در تمام تصمیمها و مشکلات فرزند.
دکتر لورل ویلیامز، استاد روانپزشکی و علوم رفتاری در دانشکده پزشکی بیلور، میگوید: «والدین هلیکوپتری معمولاً با اضطراب هدایت میشوند و این اضطراب میتواند اشکال مختلفی داشته باشد: اضطراب برای اینکه فرزندشان امن باشد، موفق شود یا آسیب عاطفی نبیند، همچنین نگرانی برای اینکه با دیگران رقابت کنند یا انتظارات خانواده و فرهنگ را برآورده کنند.»
والدین هلیکوپتری معمولاً به فرزندشان اجازه نمیدهند که رفتارهای طبیعی کودکانه را به تنهایی انجام دهد. آنها همیشه به دنبال آسانتر کردن مسیر برای فرزندشان هستند.
اما به گفته ویلیامز، این رفتار میتواند رشد کودک را مختل کند. در این حالت، کودک ممکن است نتواند نحوه برخورد با شکست یا ناامیدی را بیاموزد یا یاد نگیرد که چگونه با همسالان خود بهتر تعامل داشته باشد.
والدین بهتر است به جای دخالت مستقیم، به فرزندانشان نشان دهند که چگونه باید با ناکامیهایی مثل پذیرفته نشدن در تیم ورزشی یا گرفتن نمره پایین کنار بیایند.
ویلیامز میگوید: «به برنامهریزی برای جلوگیری از تکرار این مشکلات کمک کنید، اما اگر اجازه ندهید که فرزندتان خودش این موقعیتها را مدیریت کند، ممکن است رشد او را به تأخیر بیندازید.»
مهم است که تشخیص دهید کودک چه زمانی قادر است کارهایی را بدون نظارت بزرگسالان انجام دهد، مانند رفتن به مدرسه یا خرید از بازار.
اگر کودک نشان دهد که میتواند مسئولیتپذیر باشد و دستورات چند مرحلهای را بدون از دست دادن تمرکز دنبال کند، ممکن است آماده کسب استقلال بیشتری باشد. اما اگر هنوز قادر به انجام وظایفش بهطور مستقل نیست، ممکن است نیاز به نظارت بیشتری داشته باشد.
ویلیامز توصیه میکند که والدین «تمرینهای خشک» انجام دهند؛ مثلاً از کودک بخواهند کارهایی را در زمانهای مشخص انجام دهد در حالی که خودشان نظارهگر باشند تا در صورت بروز مشکل مداخله کنند.
ویلیامز میگوید: «اگر این کار موفقیتآمیز بود، میتوانید تمرینهای دیگری انجام دهید که در آن شما همراه فرزندتان باشید، اما به او نگویید چه کاری باید انجام دهد و فقط همراه او قدم بزنید تا ببینید آیا مراحل را به درستی انجام میدهد یا خیر، مثل رفتن به مدرسه به تنهایی.»
ویلیامز همچنین پیشنهاد میدهد که والدین از فرزندانشان درباره چیزهایی که آنها را نگران میکند سوال بپرسند تا واکنششان را بسنجند. اگر کودک پاسخهای منطقی و متعادل ارائه داد، ممکن است زمان آن رسیده باشد که به او اجازه دهند برخی کارها را به تنهایی انجام دهد.
والدین باید آماده باشند تا به شکایتهای نوجوانان بزرگتر در مورد اینکه والدینشان بیش از حد سختگیر و کنترلگر هستند، منطقی پاسخ دهند.
یک پدر یا مادر میتواند توضیح دهد چرا این قوانین را وضع کردهاند و ببیند آیا نوجوان میتواند بهصورت بالغ درباره آنها صحبت کند. از نوجوان بپرسید چرا فکر میکند این وضعیت باید تغییر کند؛ چنین گفتوگویی میتواند به او یاد دهد چگونه مذاکره کند و بهتر خطرات و فواید را درک کند.
ویلیامز میگوید: «لازم نیست که این یک تصمیم احساسی باشد که فوراً تسلیم شوید. مطمئن شوید که این گفتوگو را در زمان مناسب انجام میدهید تا بتوانید با فرزندتان بنشینید و صحبت کنید. این کار به فرزندتان صبر و خویشتنداری را نیز میآموزد.»
یک نکته آخر: ویلیامز توصیه میکند که افراد دیگر نباید به والدین هلیکوپتری مستقیماً بگویند که رفتارشان اشتباه است.
ویلیامز میگوید: «بهجای اینکه به کسی بگویید او یک والد هلیکوپتری است، بهتر است به شکلی صحبت کنید که او احساس نکند مورد قضاوت قرار گرفته است.» او اضافه میکند: «ابتدا از آنها حمایت کنید و ببینید آیا حاضر به پذیرش هستند: “من متوجه شدم که شما اغلب وقتی اختلافی در زمین فوتبال پیش میآید، مداخله میکنید. میتوانید به من بگویید چرا؟” شاید دلایل خوبی داشته باشند، یا ممکن است حاضر به شنیدن دلایلی باشند که نشان میدهد چرا این رفتار نباید ادامه پیدا کند.»
SOURCE: Baylor College of Medicine, news release, Sept. 9, 2024

