سه‌شنبه، ۱۰ ژوئن ۲۰۲۵ — طبق نتایج یک مطالعه پایلوت (آزمایشی) کوچک، آزمایش خون می‌تواند شواهدی از وجود سرطان را تا سه سال پیش از تشخیص بالینی آن شناسایی کند.
این آزمایش که «آزمایش تشخیص زودهنگام چند نوع سرطان» (MCED) نام دارد، به دنبال مواد ژنتیکی‌ای است که از سوی تومورها به جریان خون وارد می‌شوند.
بر اساس نتایج منتشرشده در ژورنال Cancer Discovery، در برخی بیماران، این آزمایش توانست دی‌ان‌ای (DNA) سرطانی موجود در خون را تا سه‌ونیم سال پیش از تشخیص بیماری شناسایی کند.
دکتر نیکولاس پاپادوپولوس، استاد انکولوژی در مرکز لودویگ دانشگاه جانز هاپکینز در بالتیمور و پژوهشگر ارشد این مطالعه گفت:
«تشخیص سرطان‌ها، سال‌ها پیش از علائم بالینی، می‌تواند به مدیریت مؤثرتر بیماری و نتایج درمانی بهتر منجر شود.»
او افزود: «البته باید مشخص شود که پس از یک نتیجه مثبت در این آزمایش‌ها، چه پیگیری بالینی‌ای مناسب است.»
در این تحقیق، پژوهشگران نمونه‌های خونی را که در قالب یک پروژه ملی برای بررسی بیماری‌های قلبی جمع‌آوری شده بود، مورد بررسی قرار دادند.
آن‌ها آزمایش MCED را روی ۲۶ نفر که طی شش ماه پس از نمونه‌گیری به سرطان مبتلا شده بودند و ۲۶ نفر دیگر که به سرطان مبتلا نشده بودند، انجام دادند.
بر اساس نتایج، از میان ۵۲ نمونه مورد بررسی، ۸ نمونه در آزمایش MCED مثبت اعلام شد. هر هشت نفر طی چهار ماه پس از نمونه‌گیری، به سرطان مبتلا شدند.
از این افراد، سه نفر سرطان روده بزرگ داشتند، و بقیه به ترتیب دچار سرطان پانکراس، رکتوم، ریه، سینه و کبد بودند. در نهایت پنج نفر از این هشت بیمار به دلیل سرطان جان خود را از دست دادند.
در ادامه، پژوهشگران توانستند به نمونه‌های خونی از شش نفر از این هشت بیمار دسترسی پیدا کنند که بین سه تا سه‌ونیم سال پیش از تشخیص سرطان گرفته شده بودند.
در چهار مورد از این نمونه‌های قدیمی، دی‌ان‌ای مربوط به تومور در خون وجود داشت، که نشان می‌دهد امکان تشخیص زودهنگام این سرطان‌ها وجود داشته است.
دکتر برت فوگلستاین، استاد انکولوژی و مدیر مشترک مرکز لودویگ در دانشگاه جانز هاپکینز که از پژوهشگران ارشد این مطالعه است، در بیانیه‌ای گفت:
«این مطالعه نشان‌دهنده ظرفیت بالای آزمایش‌های MCED برای شناسایی بسیار زودهنگام سرطان‌هاست و معیارهای حساسیتی را که برای موفقیت این آزمایش‌ها لازم است، مشخص می‌کند.»
به گفته پژوهشگران، اگرچه برای تأیید این نتایج به مطالعات بزرگ‌تری نیاز است، اما شواهد نشان می‌دهد چنین آزمایش خونی می‌تواند به شناسایی سرطان در مراحل اولیه و قابل‌درمان کمک کند.
پژوهشگران در مقاله خود نوشته‌اند:
«هدف اصلی ما در این مطالعه، ارزیابی عملکرد یک آزمایش خاص MCED نبود، بلکه می‌خواستیم نشان دهیم که دی‌ان‌ای سرطانی موجود در خون تا چه مدت پیش از تشخیص بالینی قابل شناسایی است.»
آن‌ها همچنین تأکید کردند که برای شناسایی سرطان در فاصله زمانی بیش از سه سال پیش از تشخیص، باید آزمایش‌هایی با حساسیتی پنجاه برابر بیشتر از آزمایش‌هایی که برای تشخیص شش ماهه استفاده می‌شوند، طراحی شود.
در پایان، تیم پژوهشی نوشت:
«توسعه فناوری‌هایی برای دستیابی به این سطح از حساسیت، هدفی ارزشمند برای تحقیقات آینده است.»
منابع:
مرکز پزشکی جانز هاپکینز – بیانیه خبری – ۴ ژوئن ۲۰۲۵
ژورنال Cancer Discovery – ۲۲ مه ۲۰۲۵
