چرا بعضی افراد صحبت‌کردن را متوقف می‌کنند و زوج‌ها چه کاری می‌توانند در این مورد انجام دهند؟
سوفی و پاول در جلسه مشاوره زوج‌ها برای بهبود ارتباطشان شرکت کردند. وقتی از آن‌ها خواستم مشکل را دقیق‌تر توضیح دهند، سوفی گفت: «من همیشه سعی می‌کنم ارتباط برقرار کنم، ولی پاول اصلاً حرف نمی‌زند.» پاول هم مخالفتی نکرد و گفت: «من در محل کار یک ارتباط‌دهنده فوق‌العاده هستم، اما سوفی خیلی عصبانی می‌شود و نمی‌توان با او صحبت کرد.» در این لحظه سوفی با عصبانیت پاسخ داد: «نمی‌شود صحبت کرد چون تو حرف نمی‌زنی! همین مرا عصبانی می‌کند!»
این مکالمه در همان دقایق ابتدایی اولین جلسه اتفاق افتاد. من اجازه دادم بحث ادامه پیدا کند، چون برای فهمیدن مشکلات ارتباطی زوج‌ها، نیاز داریم نحوه بحث‌کردن آن‌ها را ببینیم. چند لحظه بعد، پاول چیزی نگفت و به من نگاه کرد، انگار می‌خواست بگوید: «می‌بینید؟» سوفی هم با چرخاندن چشم‌هایش، همین نگاه را به من انداخت.
من متوجه هر دو شدم.
یکی از مشکلات رایج در ارتباطات زوج‌ها این است که یک نفر در حین بحث، از نظر احساسی بسته می‌شود و دیگر صحبت نمی‌کند. این اتفاق می‌تواند در هر لحظه از بحث رخ دهد و اغلب بسیار سریع پیش می‌آید، درست مثل ماجرای سوفی و پاول. از نگاه سوفی، سکوت پاول به‌نظر نوعی امتناع عمدی از صحبت‌کردن بود. اما معمولاً مسئله چیز دیگری است.
دلیل اصلی این رفتار چیست؟
بعضی افراد هنگام بحث با شریک زندگی‌شان به‌سرعت احساس غرق‌شدن می‌کنند. پاول درست می‌گفت که در محل کار به‌خوبی ارتباط برقرار می‌کند، اما بحث‌های کاری به‌ندرت جنبه شخصی دارند و معمولاً کمتر احساسی هستند. مشکل پاول در ارتباط با سوفی این بود که بحث‌های بین آن‌ها هم شخصی و هم بسیار احساسی بودند، و همین باعث می‌شد او احساس غرق‌شدن کند و از نظر احساسی بسته شود.
وقتی از پاول خواستم این حالت را برای سوفی توضیح دهد، گفت: «انگار لیوانم پر است و تو سعی می‌کنی آب بیشتری داخل آن بریزی، ولی دیگر جا ندارد. در آن لحظه نمی‌توانم فکر کنم.»
توضیح پاول، توصیف مناسبی از این حالت بود. بسته‌شدن احساسی نه از روی اختیار است و نه عمدی، بلکه نتیجه احساسی است که فرد دچار آن می‌شود. با این حال، این وضعیت برای شریک زندگی که احساس می‌کند نادیده گرفته شده و نمی‌تواند درباره موضوعی مهم صحبت کند، بسیار آزاردهنده است. چنین فردی تلاش می‌کند شریکش را به صحبت‌کردن وادار کند، اما هر حرفی که می‌زند، طرف مقابل را بیشتر به سکوت می‌کشاند.
وقتی شریک شما سکوت می‌کند، چه باید کرد؟
این راهنما برای هر دو طرف رابطه است. معمولاً فردی که سکوت می‌کند، به‌ندرت به دنبال راه‌حل برای این مشکل می‌گردد، چون این رفتار با احساس درماندگی همراه است. با این حال، برای تغییر این وضعیت، باید هر دو نفر همکاری کنند.
راهنمایی برای فردی که سکوت می‌کند
- وقتی احساس کردید دارید تحت فشار قرار می‌گیرید، به شریک خود اطلاع دهید. مثلاً بگویید: «می‌شود کمی آرام‌تر پیش برویم؟ دارم احساس فشار می‌کنم.»
- اگر متوجه شدید علائم هشداردهنده را از دست داده‌اید و دچار سکوت شده‌اید، درخواست زمان کنید تا آرام شوید و افکارتان را جمع کنید. مثلاً بگویید: «می‌خواهم صحبت کنم، ولی باید اول آرام شوم و ذهنم را مرتب کنم.»
- اگر درخواست زمان می‌کنید، مشخص کنید به چه مدت نیاز دارید و چه زمانی می‌توانید بحث را ادامه دهید. مثلاً بگویید: «به 30 دقیقه زمان نیاز دارم» یا «می‌توانیم صبح فردا صحبت را ادامه دهیم؟»
- اگر شریک شما با تأخیر موافقت کرد، بدانید که او این کار را علی‌رغم ناراحتی خود انجام داده است. بنابراین وظیفه شماست که بحث را در زمان مقرر دوباره آغاز کنید و به او اطمینان دهید که این کار را انجام خواهید داد.
- اگر رفتار خاصی از شریک شما باعث شد احساس فشار کنید، پس از شروع دوباره بحث به او اطلاع دهید. مثلاً اگر صدای بلند، مطرح‌کردن چندین شکایت هم‌زمان یا انتقاد تند شما را تحت فشار قرار داده، این موارد را به او بگویید تا از تکرار آن‌ها جلوگیری کند.
- اگر در ادامه بحث دوباره احساس فشار کردید، فرآیند درخواست زمان را تکرار کنید.
راهنمایی برای فردی که سکوت نمی‌کند
- درک کنید که وقتی شریک شما تحت فشار قرار می‌گیرد، نمی‌تواند آنچه را که می‌گویید، درک کند، حتی اگر حق با شما باشد.
- اگر او درخواست زمان کرد، این زمان را به او بدهید، اما به او یادآوری کنید که باید مدت زمان لازم را مشخص کند و مسئولیت شروع دوباره بحث بر عهده اوست.
- بدانید که ممکن است نحوه برخورد شما باعث فشار او شده باشد. این بدان معنا نیست که شما کار اشتباهی انجام داده‌اید، بلکه شاید شریک شما به‌راحتی در موقعیت‌های احساسی دچار فشار می‌شود. اگر او توانست عامل مشخصی را که باعث فشارش شده بیان کند، تلاش کنید در ادامه بحث آن را تکرار نکنید.
- اگر کنترل عصبانیت برایتان دشوار است یا شریک شما به‌طور مکرر دچار سکوت می‌شود، از او بخواهید نگرانی‌های شما را به صورت ایمیل یا پیام پاسخ دهد و سپس این پاسخ‌ها را به‌عنوان نقطه شروع بحث حضوری قرار دهید.
- به‌طور کلی، سعی کنید به اندازه شریک خود صحبت کنید. به‌جای طولانی‌کردن حرف‌ها، مختصر و مفید صحبت کنید و به او فرصت بدهید. اگر پاسخ‌های او کوتاه یا غیرشفاف بود، از پرسش‌های باز استفاده کنید. مثلاً بپرسید: «می‌توانی بیشتر توضیح بدهی که چه فکری می‌کنی یا چه احساسی داری؟»
- هنگام صحبت شریک خود، او را قطع نکنید، حتی اگر این کار سخت باشد، چون وقفه در صحبت‌ها یکی از دلایل اصلی سکوت است.
به یاد داشته باشید که این وضعیت برای هر دوی شما خسته‌کننده است، اما اگر با همکاری یکدیگر تلاش کنید، می‌توانید آن را برطرف کنید. این راهکارها ممکن است از شما بخواهند از منطقه امن خود خارج شوید، اما بهبود ارتباط شما ارزش این تلاش را دارد.
