نقش و جایگاه پدران در فرزندپروری چیست؟

601 - نقش و جایگاه پدران در فرزندپروری چیست؟

هر یک از اعضای خانواده، چه پدر و چه مادر نقش بسیار مهمی در رشد و تربیت کودکان دارند. متاسفانه در خانواده‌های سنتی پدران به اندازه مادران درگیر فرزندپروری نیستند و بیشتر وقت خود را به مسائل اقتصادی خانواده اختصاص می‌دهند و گاهی غفلت‌های زیادی در رابطه با آموزش، توجهات عاطفی و تفریح و وقت گذراندن با کودکان خود دارند.

پدران در مراقبت از کودک باید بتوانند برخی از مسئولیت‌ها مثل غذا دادن، خواباندن و نگهداری از کودک را بر عهده بگیرند. همچنین در رشد و تربیت کودکان درگیر شده، برای آن‌ها وقتی برای تفریح و بازی نیز بگذارند.

مشارکت پدر در رشد و تربیت کودک باعث می‌شود کودکان در آینده به روابط با افراد اعتماد بیشتری کنند، کمتر احساس ناتوانی کرده و زمانی که با عوامل استرس‌زا مواجهه می‌شوند، حل مسئله بهتری داشته باشند. کودکانی که در دوران کودکی خود نقش پدر را در کنار مراقبت‌های مادر پررنگ دیده باشند، کمتر تمایل به درگیری و رفتارهای پرخطر در سنین بالاتر دارند.

منظور از پدری‌کردن حضور جدی پدر در جریان رشد و تحول فرزند و مشارکت فعال در زندگی فرزند یا فرزندانش است.

کودکانی که در ارتباط بهتر و با کیفیت‌تری با پدران خود هستند، در برقراری رفتارها و روابط اجتماعی عملکرد موثرتری داشته و با مدیریت بهتری می‌توانند با احساسات خود مواجه شده و آن‌ها را کنترل کنند. تعامل بهینه پدر با کودک در به دست آوردن استقلال فردی کودک بسیار مثمر ثمرخواهد بود.

افزایش توانایی فکری کودک، میزان موفقیت در مدرسه و تحصیلات، رشد شناختی، افزایش مهارت‌های زندگی همچون مهارت جرات ورزی، حل مسئله و تصمیم‌گیری، همه‌وهمه در سایه ارتباط مثبت پدران با فرزندشان میسر خواهد شد.

نقش پدران در شرایط مختلف و در هر مقطع و سن کودک بسیار جنبه حیاتی در شکل‌گیری شخصیت کودک دارد. وجود و حضور پدر برای کودک امنیت ایجاد می‌کند. به او قدرت می‌دهد و زیر بنای روابط او را با افراد مختلف در زندگی آینده‌اش فراهم می‌کند. فرزندان از یک پدر فعال و همیشه در صحنه، استقلال، مقاومت، پشتکار، اعتمادبه‌نفس، احترام، روابط سالم با دیگران، رو در رو شدن با چالش‌های زندگی و ارزش‌های اخلاقی و اجتماعی را فرامی‌گیرند و با هم‌بازی شدن با پدر خود بردوباخت، رقابت، پیروی از قوانین و اشتراک را می‌آموزند.

پدر نقش مهمی در تبدیل‌شدن کودک به یک فرد بالغ، نرمال و متعادل ایفا می‌کند. پسران معمولاً رفتار پدر خود را تقلید و سعی می‌کنند به مردانی با ویژگی‌های پدر خود تبدیل شوند و دختران هم از پدر خود به‌عنوان یک الگو برای همسریابی با ویژگی‌های مشابه با او استفاده می‌کنند.

درحالی‌که مادران نقش مراقبتی نسبت به فرزندان دارند، وجود پدر تعادلی است برای ایجاد کارهای کمی پرخطرتر و با ریسک بیشتر برای کودکان. در دنیای امروزه که افراد در سرتاسر زندگی با چالش‌های زیادی مواجه می‌شوند، کمی ریسک و خطر، مهارت‌های کودکان را رشد می‌دهد و باعث می‌شود با مشکلات مواجه بهتری داشته و آن‌ها را به‌صورت مسئله مدار حل کنند و حال‌آنکه این رویارویی و ریسک‌پذیری در حوزه نقش پدری می‌باشد.

به دلیل اینکه کیفیت یک ارتباط مهم‌تر از کمیت آن است، پدران می‌توانند علی‌رغم گرفتاری‌های شغلی، زمان محدود ولی با کیفیتی را با فرزندان خود سپری کنند. از دیدن فیلم و بحث و گفتگو در مورد آن تا بازی‌های فردی و گروهی و خرید و رستوران رفتن گرفته تا مسافرت و پیک‌نیک و غیره، می‌تواند زمان و فرصت خوشایندی را برای کودکان و نوجوانان ایجاد کند تا نزدیکی و روابط عاطفی بیشتری با پدرشان صورت دهند.

حضور فعال پدر با کاهش مشکلات رفتاری در کودکان و نوجوانان همراه است. هرچه حضور پدر و نقش او در خانواده بیشتر باشد، مشکلات در فرزندان کمتر خواهد بود.

کارگروه تعیین شاخص‌های پدری‌کردن که توسط مرکز ملی پدران و خانواده در آمریکا تشکیل شده، شش عامل عمده را به‌عنوان شاخص‌های پدری‌کردن خوب و مطلوب نام برده که عبارت‌اند از:

– حضور جدی پدر در خانه یعنی تعامل رودررو، در دسترس بودن و مسئولیت‌پذیری

– برعهده گرفتن نقش مالی و مادی شامل تهیه آذوقه، پوشاک و تفریح و رسیدگی و توجه به سر و وضع و ظاهر و سلامت جسم و روان کودک

– توجه و رسیدگی به مهارت‌ها و روابط اجتماعی و پیشرفت درسی و تحصیلی فرزند

– تربیت، فرزندپروری و آموزش در ابعاد مختلف زندگی کودک

– برقراری یک رابطه حمایت‌آمیز، امن، مطمئن و متقابل

– ایجاد یک زندگی سالم تا بتواند نقش یک الگوی سالم را برای فرزندش ایفا کند

در نهایت اشاره به این نکته ضروری است که ارتباط همه‌جانبه پدران با کودکان و نوجوانان خود از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و آن‌ها هستند که با رفتار بهنجار و نابهنجار خود سرنوشت فرزندانشان را تغییر می‌دهند و او را به بیراهه می‌کشانند یا راه درست زندگی را به آن‌ها نشان می‌دهند.

دیدگاهتان را بنویسید