ویژگی های خانواده سالم چیست؟

ضرورتِ سلامتِ روان در خانواده

خانواده به‌عنوان واحدی عاطفی ـ اجتماعی هم می‌تواند کانون آرامش و منبع سلامت و رشد بوده و هم می‌تواند به یک مرکز پاتولوژی و آسیب تبدیل شود.

خانواده نقش مهمی در رشد شخصیت و تامین بهداشت روانی افراد دارد. اغلب افرادی که فاقد سلامت روانی هستند از خانواده‌های ناسالم برخواسته‌اند. بنابراین می‌توان گفت ارتکاب جرایم، اختلالات رفتاری و شخصیتی، انواع بیماری‌های روحی روانی، مشکلات کودکان و نوجوانان و نیز بسیاری از ناهنجاری‌های فردی و اجتماعی، می‌تواند ریشه در مسائل و مشکلات خانواده‌ها داشته باشد. در این راستا ضروری‌ست که ویژگی‌های خانواده سلامت و خانواده بیمار بررسی شده و عواملی که مخل بهداشت روانی خانواده‌ها هستند شناسایی و روش‌های مقابله با آن‌ها توصیه گردد. روشن است عدم تامین بهداشت روانی خانواده، تلاش‌های فردی برای رسیدن به اهداف و پیشرفت‌های فردی و اجتماعی را با مانع روبه‌رو خواهد ساخت.

ویژگی‌های خانواده سلامت

  • یک خانوادۀ سالم مشکلات خود را بررسی، ارزیابی و در زمان‌بندی‌های خاص حل می‌کنند و وقتی اتفاق و مشکلی در خانواده رخ می‌دهد از مچ گیری و جست‌وجوی فرد گناهکار خودداری کرده و تغییر و حل مسئله را ابتدا از خود شروع می‌کنند.

در حالی که در خانواده‌های مشکل‌دار وقتی مشکلی رخ می‌دهد آن را به گردن یکدیگر می‌اندازند و در آخر یک نفر که ضعیف‌تر است و نمی‌تواند از خود دفاع کند باید بار همه گناهان و مشکلات را به دوش بکشد.

  • خانواده‌های سالم شیوه‌های رفتاری ناموفق در حل مشکلات را رها ساخته و به جست‌وجوی استراتژی‌های نو و خلاق می‌پردازند، در حالی که خانواده‌های مشکل‌دار به انکار مشکل می‌پردازند و یا سعی می‌کنند آن را براساس منطق روزمره و شیوه‌های ناکارآمد و هیجانی حل کنند.
  • در خانواده سالم خصومت و کشمکش میان اعضا انکار نمی‌شود، درخواست‌ها و موضوعات به شکل مبهم و چندپهلو مطرح نمی‌شوند، بلکه به شیوه‌ای واضح بیان می‌گردند و برای رفع آن وارد مذاکره و گفت‌وگو می‌شوند.
  • آزادی فکر و اندیشه، آزادی احساس کردن، آزادی انتخاب و تصمیم‌گیری و آزادی گفت‌وگو بین اعضای خانواده دیده می‌شود.
  • در خانواده‌های سالم نوعی سازماندهی و سلسه مراتب در مرزهای بین نسلی (والدین ـ فرزندان) حاکم است، امّا در خانواده‌های مشکل‌دار اغتشاش در مرزهای بین نسلی و شکل‌گیری مثلث‌های بیمارگون مشاهده می‌شود. منظور از مثلث بیمارگون این است که دو نفر از اعضای خانواده بر علیه یک نفر متحد می‌شوند، برای مثال، مادر و پسر بر علیه پدر متحد شده و جبهه‌ای را به وجود می‌آورند.
  • در خانواده سالم اعضا مراقب و همدل با یکدیگر هستند و به یکدیگر احترام می‌گذارند و هم زمان از نظر شخصیتی استقلال خود را حفظ می‌کنند.
  • در خانواده‌های سالم طیف گسترده‌ای از احساسات مجال بروز می‌یابند: مثلا، احساسات محبت‌آمیز همان‌گونه ابراز می‌گردند که احساسات متعارض و غمگین. در این خانواده‌ها مکانی برای مجادله و مشاجره وجود دارد. مجادله‌ها به سوی راه حل رفته و هم‌چون آتش زیر خاکستر باقی نمی‌مانند.
  • و در نهایت در خانواده سلامت، ما هر سه ضلع صمیمیت، عشق و تعهد را در بین اعضا مشاهده خواهیم کرد.

دیدگاهتان را بنویسید