گیاهخواری، و آنچه باید درباره آن بدانیم

با وجود رواج روزافزون گیاهخواری در میان مردم، بسیاری از گیاهخواران هنوز دانش کافی درباره آن را ندارند. گیاهخواری اگر با رعایت تعادل و تنوع مواد مغذی همراه باشد فواید بسیار دارد، اما حذف گوشت از رژیم غذایی به تنهایی نمی‌تواند دلیل سالم بودن برنامه غذایی باشد همانطور که وجود گوشت در یک برنامه غذایی دلیل ناسالم بودن آن نیست.

بدون داشتن یک روش زندگی سالم، فواید حاصل از هر رژیم غذایی از میان می‌رود. مضرات یک زندگی کم تحرک، سیگار و غذاهای پرچرب و بی‌ارزش را نمی‌توان با خوردن سالاد و سبزیجات جبران کرد. مصرف مقدار کافی کالری در روز و وجود مواد غذایی سالم، متنوع و مغذی در برنامه روزانه از مهمترین شروط تغذیه سالم هستند.

مطالعات نشان داده است که گیاهخواران از زندگی سالم‌تر و طول عمر بیشتری نسبت به گوشت‌خواران برخوردارند. از بیماری‌های قلبی کرونری، فشار خون، چاقی، دیابت نوع دو، سرطان‌های مرتبط با رژیم غذایی، یبوست و سنگ کیسه صفرا کمتر رنج می‌برند، لاغرترند، دید بهتری دارند، و به بیماری‌هایی که در نتیجه  رشد باکتری‌ها و انگل‌ها در محصولات گوشتی و استفاده بی رویه از آنتی بیوتیک و سموم ضد آفات در صنایع دامداری، مرغداری و غذاهای دریایی بوجود می‌آیند کمتر مبتلا می‌شوند. بعلاوه سطح افسردگی در میان گیاهخواران نسبت به گوشتخواران پائین‌تر است .

سالم‌تر بودن رژیم‌های گیاهی می‌تواند با فیبر، فیتونوترینت‌ها، آنتی اکسیدانت‌ها، فلاونوئیدها و کارتونوئیدهای موجود در منابع گیاهی مربوط باشد. غذاهایی که از ترکیب غلات، حبوبات، میوه و سبزیجات، دانه‌ها و جوانه‌ها درست می‌شوند فاقد چربی‌های اشباع شده می‌باشند و در مقایسه با غذاهایی که از منابع حیوانی بدست می‌آیند کالری کمتری دارند. مواد مضر موجود درغذاهای گیاهی بخصوص زمانی که بصورت ارگانیک تولید شوند نسبت به غذاهای حیوانی بمراتب کمتر است.

مکانیسم کاهش وزن در رژیم‌های گیاهی به این شکل است که فیبر در همه گیاهان وجود دارد؛ فیبر در عین اینکه فاقد کالری است با نگهداشتن آب در معده احساس سیری در فرد ایجاد می‌کند. بعلاوه فیبر در هنگام هضم باعث سوختن هر چه بیشتر کالری در بدن می‌شود. از طرف دیگر ذرات چربی درون سلول‌ها در اثر رژیم گیاهی کم چربی کوچکتر شده و امکان می‌دهند که عملکرد میتوکندری بهبود و افزایش پیدا کند. در نتیجه متابولیسم افزایش می‌یابد و کاهش وزن آغاز می‌شود. با کم شدن چربی درون سلول‌ها گیرنده‌های انسولین نیز آزاد شده و شرایط را برای جذب گلوکز و سوختن آن فراهم می‌کنند.

گیاهخواری طیف گسترده ای دارد، از حذف گوشت قرمز تا مراحل پیشرفته تر که مصرف هرگونه محصول حیوانی را ممنوع می‌کند. بعضی‌ها در برنامه غذایی خود از مرغ یا ماهی استفاده می‌کنند، بعضی تخم مرغ یا لبنیات را در برنامه غذایی خود حفظ می‌کنند و بعضی حتی از خوردن عسل خودداری می‌کنند. اما دانستن این نکته مهم است که نوع رژیم غذایی افراد باید آگاهانه و بر اساس سازگاری با وضع سلامتی و نیازهای شخصی آنان انتخاب شود و ممکن است به نسبت سن، جنس، نوع فعالیت روزانه، تغییر فصل یا حتی محل زندگی تغییر کند.

پروتئین مورد نیاز گیاهخواران به نسبت سلیقه غذایی آنها از منابع گوناگون تامین می‌شود. غلات، لوبیا، توفو، برگرهای گیاهی و سبزیجات حاوی مقادیر قابل توجهی از پروتئین هستند و متخصصین تغذیه دریافته‌اند که هر ترکیبی از غلات، حبوبات و میوه و سبزیجات برای تامین پروتئین امکان‌پذیر بوده و نیاز به تنظیم یا شمارش ندارد.

منابع تامین کلسیم نیز فراوان است. همه سبزیجات بخصوص انواعی که دارای برگ‌های سبز و پهن هستند، لوبیاها و کلم‌ها شامل بروکلی و کلم بروکسل مقدار زیادی کلسیم دارند که می‌توانند جانشین لبنیات بشوند.

اما در مورد تامین ویتامین ب۱۲ باید دقت کرد.  افراد گوشتخوار نیز دچار کمبود ویتامین ب۱۲  می‌شوند اما افراد گیاهخوار باید نیاز خود را بطور قطع  از طریق مصرف مکمل تامین کنند.

چربی‌های امگا۳ را نیز می‌توان از منابع گیاهی و مصرف مکمل‌ها تامین کرد. گردو، شاهدانه، تخم کتان و تخم چیا از منابع گیاهی مهم امگا۳ می‌باشند.

عده ای نگران استروژن موجود در محصولات سویا می‌باشند. تحقیقات نشان داده است که مصرف سویا تاثیری بر افزایش سرطان سینه در زنان نداشته و در مردان عامل بروز نازایی و رفتارهای زنانه نبوده است. بنابراین مانند هر ماده غذایی دیگر مصرف مقدار متعادل از محصولات سویا می‌تواند بخشی از برنامه غذایی گیاهخواران باشد.

گیاهخواری بطور ضمنی با مسائل محیط زیست و حقوق حیوانات نیز مرتبط است. دامداری‌ها و مرغداری‌های صنعتی در آلوده کردن آب و خاک، تخریب لایه اوزون و از بین رفتن جنگل‌ها و مراتع نقش دارند؛ بعلاوه حیوانات و پرندگان را در شرایط بسیار نامساعد و غیرطبیعی پرورش می‌دهند. این موضوع بر کیفیت محصولات حیوانی تاثیر می‌گذارد. انتقال دهنده‌ها، هورمون‌ها و ترکیبات شیمیایی که در اثر شرایط بد زندگی در بدن حیوانات و پرندگان تولید می‌شوند همراه با گوشت، شیر و دیگر محصولات حیوانی وارد بدن انسان شده و بیوشیمی بدن او را تحت تاثیر قرار می‌دهند.

دیدگاهتان را بنویسید